Przełom lat 60. i 70. przebiegł w muzyce pod znakiem kryzysu idei modernizmu i awangardy: nieokreśloność, aleatoryzm, muzyka intuitywna, free improvisation podały w wątpliwość utopie dzieła maksymalnie skomplikowanego, zróżnicowanego i zamkniętego, których częściowym spełnieniem była muzyka serialna i elektroakustyczna. Nagle pojawiły się utwory ostentacyjnie, ba! obcesowo proste, repetytywne, minimalne, które wszystko ukazały w nowym świetle. Wkrótce jednak i modernizm ukazał swoje odnowione oblicze partytur ekstremalnie zagęszczonych i niemożliwych wręcz do wykonania. Tak oto zarysowała się w tej i następnych dwóch dekadach opozycja nowej prostoty i nowej złożoności, którą śledzimy, analizujemy i krytykujemy w siódmym „Glissandzie”.
Otwieramy dwoma blokami tekstów o prekursorach: La Monte Young jest opisany we wprowadzającym, dowcipnym eseju Johna Schaeffera oraz w analizującym jego wpływy błyskotliwym tekście Rafała Księżyka. Brian Ferneyhough z kolei odpowiada sam na ankietę o złożoności w muzyce oraz staje się przedmiotem dociekliwej analizy Iwony Lindstedt. Dalej wszystko biegnie swoim torem. Galerię amerykańskich minimalistycznych dziwaków uzupełniają: Terry Riley w znakomitym ujęciu Michała Mendyka oraz Steve Reich i Philip Glass, o których muzyce pod kątem jej czasu i czasowości pisze Ksawery Zamoyski. Z kolei po stronie nowej złożoności mamy ezoteryczny tekst Anthony’ego Braxtona oraz pełny wywiad z nim sprzed roku autorstwa Michała Libery i Krzysztofa Trzewiczka. Krzysztof Kwiatkowski w tradycyjnym „Wodzeniu za ucho” zastanawia się, na ile złożony jest „Secret Theatre” Harrisona Birtwistle’a. W nowej prostocie silnie zaznacza się sprawa polska, poprzez rodzime odmiany minimalizmu w tekście Joanny Miklaszewskiej oraz w autoprezentacji Zygmunta Krauzego. Dalsze reperkusje tej estetyki i jej różne rozwinięcia oraz alternatywy są tematem eseju Kyle’a Ganna, jak i charakterystyki stylu Louisa Andriessena sporządzonej przez Maję Trochimczyk. W nowej złożoności autotematyczne rozważania prowadzą teoretyk (Erik Ulman) i kompozytor (Claus-Steffen Mahnkopf), z których zwłaszcza ten drugi imponuje bogactwem ujęcia. Iana Pace’a panorama twórczości Michaela Finnisy’ego dopełnia obrazu tej formacji. Nieco lżejsze tony wprowadzają w nowej prostocie Michał Libera piszac o minimal impro Radu Malfattiego, jak i Jacek Skolimowski w rozmowie z Ari Benjamin Meyersem, a w nowej złożoności Maciej Smoczyński w swoim oryginalnym szkicu na temat Autechre.
Numer zaczyna się jednak działem o wieloznacznym tytule Konkretny noise industrial, gdzie zaczynając od wnikliwego i erudycyjnego eseju Rafała Kochana o historii i terminie kultury industrialnej, przechodzimy przez imponującą dyskografię tegoż autora oraz wywiad Jacka Skolimowskiego z legendą noise’u G. X. Jupiter-Larsenem do niezwykle ciekawej serii Cinèma pour oreille wydawnictwa Matemkine, która twórczo rozwija estetykę muzyki konkretnej – w ujęciu Janusza Zielińskiego. Wokół Monotype to po prostu wyczerpująca prezentacja dostępnych, a nawet jeszcze niedostępnych nagrań tej młodej polskiej oficyny autorstwa Filipa Felickiego oraz dwa wywiady ze związanymi z nią, choć działającymi od dawna muzykami: z Patrykiem Zakrockim rozmawiają Michał Libera i Michał Mendyk, zaś z Emiterem Jacek Skolimowski. Kończymy tradycyjnie relacjami: Marta Raczek przedstawia letni przegląd nurtu audio art w Austrii, Michał Mendyk i Jan Topolski dyskutują o jesiennych festiwalach elektronicznych (Turning Sounds, Unsound, Mik.Party), a ten ostatni nostalgicznie podsumowuje i wspomina działania plain.music. Całość uzupełniają niezwykle tym razem ciekawe listy… Aha, i nie ma prawie w ogóle Stockhausena!
Playlista poświęcona numerowi siódmemu.
SPIS TREŚCI
Nowa złożoność
Brian Ferneyhough Złożoność w muzyce? – odpowiedź na ankietę(Artykuł dostępny jest na stronie „Nowej Muzyki”)
Iwona Lindstedt Złożony świat Briana Ferneyhougha
Erik Ulman Kilka myśli o nowej złożoności
Anthony Braxton Muzyka trójcentryczna
Claus-Steffen Mahnkopf Obwieszczenie
Ian Pace Panorama twórczości Michaela Finnissy’ego
Maciej Smoczyński Autechre – muzyka obiektywna
Nowa prostota
John Schaefer Kim jest La Monte Young?
Rafał Księżyk We władzy Syndykatu Snu
Michał Mendyk Cały ten minimalizm, czyli o muzyce Terry’ego Rileya
Ksawery Zamoyski Czas w minimalizmie
Joanna Miklaszewska Polski minimalizm – mit czy rzeczywistość?(Artykuł dostępny jest na stronie „Nowej Muzyki”)
Zygmunt Krauze O wpływach
Maja Trochimczyk Ultra? Alter? Kontra? minimalizm Louisa Andriessena
Michał Libera Dadu Warfatti i przegadana muzyka
Kyle Gann Las, który wyrósł z nasion minimalizmu
Konkretny noise industrial
Rafał Kochan Buszujący w zgiełku, czyli dzieje muzyki industrialnej
Rafał Kochan Industrial: dyskografia
Jacek Skolimowski Czuły barbarzyńca. G. X. Jupitter-Larsen – wywiad
Relacje/Patronaty
Marta Raczek Dwa oblicza audio art
Michał Mendyk, Jan Topolski Krążąc między dźwiękami. Wokół 3. Turning Sounds, 3. Unsound i Mik.Party
Jan Topolski „To, co się nie wydarzy”. Podsumowanie plain.music
małe jest piękne
Janusz Zieliński Seria „Cinéma pour l’oreille” wydawnictwa Metamkine
Filip Felicki Ten-typ-tak-ma (Monotype Rec.)
Wodzenie za ucho
Krzysztof Kwiatkowski „Secret Theatre” Harrisona Birtwistle’a
Wywiady
Jacek Skolimowski 1,2 Dimi 3. Emiter
Michał Libera, Michał Mendyk Muzyka idealna. Patryk Zakrocki
Jacek Skolimowski Orkiestra klubowa. Ari Benjamin Meyers
Michał Libera, Krzysztof Trzewiczek Jazz to nowe rozumienie problemu wolności w muzyce. Anthony Braxton












