Zanurzenie: Koncert muzyki kwadrofonicznej ze Studia Eksperymentalnego Polskiego Radia

W tym czasie Studio Eksperymentalne Polskiego Radia dysponowało kwadrofonicznym układem realizacyjnym i odsłuchowym, czemu sprzyjał zresztą plan Czarnego Pokoju Oskara Hansena. „Samo rozmieszczenie źródeł dźwięków (…) decyduje w stopniu bardzo istotnym o rezultacie wrażeniowym muzyki”, pisał Bogusław Schaeffer. Czy kompozytorzy Studia marzyli, że ich utwory będą topofonicznie rozbrzmiewały w domowym zaciszu? Tego nie udało się zrealizować, a kwadrofoniczne wersje kompozycji z dorobku Studia w większości poszły w niepamięć.

W swojej pracy badawczej Antoni Beksiak sukcesywnie odszukuje kwadrofoniczne realizacje i stara się przywrócić je do obiegu kultury. 9 marca w sali kinowej Muzeum będziemy mogli wysłuchać z taśmy utworów spoza zbioru kilku pozycji, który relatywnie regularnie pojawiał się na koncertach w ostatnim półwieczu.

KINOMUZEUM
Bilet normalny – 25 PLN; bilet ulgowy – 15 PLN; Dostępne w sklepie na stronie artmuseum.pl oraz w kasie kina bezpośrednio przed rozpoczęciem koncertu

Program:
Antoni Beksiak – Prelekcja
Paweł Szymański – „…under the plane tree | Pod jaworem”
Andrzej Bieżan – „Miecz archanioła”
Krzysztof Knittel – „Norcet I”
Eugeniusz Rudnik – „Ready made ’77”
Arne Nordheim – „Solitaire”
Marek Chołoniewski – „Proces (dla K.)”
Eugeniusz Rudnik – „Nokturn”

Antoni Beksiak
Wokalista, kompozytor, krytyk, redaktor, kurator, tłumacz, computer freak; Inicjator i animator zjawisk z dziedziny muzyki polskiej wsi (Dom Tańca, Niewte), kompozycji współczesnej i avant-popu (Turning Sounds), sztuki dźwięku w przestrzeni miejskiej, improwizacji (Ad Libitum), twórca teatralny (u Marty Górnickiej, Michała Borczucha oraz Lukáša Jiřički) i filmowy. Zajmuje się rozszerzonymi technikami wokalnymi, postulując nowy model uniwersalnego wokalisty (cykl Gębofon). Jako wykonawca występuje m.in. w Śniedzi, baskak+popp, Gębie oraz WIO. W Muzeum Sztuki Nowoczesnej rekonstruuje Czarny Pokój SEPR.

Partnerem wydarzenia jest Polskie Radio S.A.

Studio Eksperymentalne Polskiego Radia w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie: Program wydarzeń towarzyszących

Kontynuując prace nad rekonstrukcją Czarnego pokoju w 2026 roku, MSN wraz z Polskim Radiem zaproszą publiczność do udziału w wydarzeniach zainspirowanych historycznym dorobkiem Studia Eksperymentalnego Polskiego Radia oraz współczesnym wykorzystaniem urządzeń i technologii z lat 1950-1970 w muzyce elektronicznej.

13 kwietnia program wydarzeń rozpocznie koncert utworów kwadrofonicznych (m.in.: Andrzeja Bieżana, Marka Chołoniewskiego, Krzysztofa Knittla, Eugeniusza Rudnika) powstałych w Studiu Eksperymentalnym Polskiego Radia. W kolejnych miesiącach 2026 roku publiczność będzie miała okazję zapoznać się ze wczesnymi eksperymentami z dźwiękiem wielokanałowym w zagranicznych i wciąż istniejących studiach muzyki elektronicznej (EMS w Sztokholmie, INA GRM w Paryżu), w których w latach 1960-1980 pracowali również polscy kompozytorzy i kompozytorki (m.in. Elżbieta Sikora i Włodzimierz Kotoński).

W ramach prezentacji współczesnych zastosowań oryginalnych, analogowych instrumentów muzyki elektronicznej, 20 kwietnia posłuchamy koncertów Aleksandry Słyż (na syntezatory Moog 35, Synthi VCS 3 oraz Polymoog) oraz holenderskiego artysty Thomasa Ankersmita (grającego na syntezatorach Serge). W czerwcu publiczność będzie mogła posłuchać także koncertu duetu Yannisa Patoukasa i Mathijsa Leeuwisa, współpracujących z Instytutem Sonologii w Hadze i traktujących studio analogowe jako instrument do wolnej improwizacji (free-improv). Na jesieni do Warszawy zawita Estonian Electronic Music Society Ensemble (EMA) z koncertem utworów estońskiej kompozytorki muzyki elektronicznej Õie Olinda Sacherman (na magnetofony i generatory tonów prostych) z lat 1950-1960.

Nie zabraknie również warsztatów edukacyjnych z realizacji dźwięku na taśmie oraz pracy na syntezatorach modularnych, które poprowadzą specjaliści i specjalistki w tej dziedzinie. W programie wydarzeń towarzyszących także projekcja filmów z polskiej szkoły animacji udźwiękowionych w Studiu Eksperymentalnym Polskiego Radia.